2015 rok

Rok 2015 był okresem intensywnych wydarzeń politycznych, gospodarczych, kulturalnych i naukowych na całym świecie. Wyróżniał się m.in. nasileniem kryzysu migracyjnego w Europie, podpisaniem Porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatycznych oraz serią znaczących incydentów terrorystycznych.

Polityka i stosunki międzynarodowe

• Stany Zjednoczone – prezydentem został Barack Obama, który ogłosił, że nie będzie ubiegał się o trzecią kadencję.
• Europa – w marcu doszło do kryzysu migracyjnego, kiedy to setki tysięcy uchodźców z Syrii, Iraku i Afganistanu przekroczyło granicę Grecji i Włoch, wywołując spory między państwami członkowskimi UE.
• Porozumienie paryskie – 12 grudnia w Paryżu przyjęto historyczną umowę w ramach ONZ, w której 195 państw zobowiązało się do ograniczenia średniego wzrostu temperatury globalnej poniżej 2 °C w stosunku do poziomu przedindustrialnego.
• Bliski Wschód – w Iraku i Syrii nasiliły się walki z Państwem Islamskim, które straciło kontrolę nad większością terytoriów, które w 2014 roku objęło.
• Polska – w wyborach parlamentarnych 25 października wygrana przypadła koalicji Prawo i Sprawiedliwość (PiS), a premierem został Beata Szydło.

Gospodarka

Światowa gospodarka w 2015 roku kontynuowała powolny powrót do wzrostu po kryzysie z lat 2008‑2009. Najważniejsze trendy to:

• Spadek cen ropy naftowej poniżej 40 USD za baryłkę, co wywołało kryzys w przemyśle wydobywczym.
• Wzrost cen surowców metalowych, m.in. miedzi i aluminium, napędzany popytem z Chin.
• Rozwój sektora technologicznego – Amazon i Google podniosły inwestycje w chmurę obliczeniową.
• Wprowadzenie w Unii Europejskiej systemu wymiany uprawnień do emisji (EU ETS) w nowej wersji, wspierającej cele Porozumienia paryskiego.

Nauka i technologia

• W marcu w Cape Canaveral odbył się lot SpaceX Falcon 9, podczas którego pierwszy raz w historii ładunek został zwrócony na Ziemię i ponownie użyty.
• 26 lipca amerykańska agencja NASA zakończyła misję New Horizons, przeprowadzając najbliższe w historii obserwacje Plutona.
• W Chińskiej prowincji Hebei uruchomiono pierwszy komercyjny pociąg maglev o prędkości 600 km/h.
• Badania nad technologią CRISPR-Cas9 przyniosły pierwsze sukcesy w edycji genów ludzkich zarodków.

Kultura i rozrywka

Rok 2015 obfitował w ważne premiery filmowe, muzyczne i literackie:

• Premiera filmu Star Wars: Przebudzenie Mocy (J.J. Abrams), który stał się najchętniej oglądanym kinowo obrazy roku.
• Album 25 Adele zdobył nagrodę Grammy jako „Album Roku”.
• W Polsce odbyła się 33. edycja festiwalu Krakowski Festiwal Filmowy – zwycięzcą został film Body/Ciało w reżyserii Małgorzaty Szumowskiej.
• Wydawnictwo Penguin Random House opublikowało bestseller Powrót Księcia autorstwa J.K. Rowling pod pseudonimem Robert Galbraith.

Sport

• W lutym odbyły się Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Soczi, a w sierpniu rozpoczęły się Mistrzostwa Świata w piłce nożnej w Rosji (pierwszy turniej po latach 2002).
• LeBron James zdobył swój trzeci tytuł mistrza NBA z Cleveland Cavaliers.
• Polska zdobyła srebrny medal w Mistrzostwach Europy w piłce ręcznej.

Wydarzenia społeczne i katastrofy

• 19 marca doszło do ataku terrorystycznego w Brukseli – zamachy bombowe w centrum miasta zginęło 32 osoby.
• 23 listopada w Ekwadorze doszło do silnego trzęsienia ziemi o magnitudzie 7,8, które spowodowało ponad 670 ofiar śmiertelnych.
• W maju w wyniku wybuchu w Tunezji zginęło 30 osób, a tysiące zostało rannych – incydent przyczynił się do destabilizacji w regionie.

Urodzeni i zmarł

Urodzili się:

• Kaja Godek (17 stycznia), polska piosenkarka i autorka tekstów.
• Ethan Dolan (16 sierpnia), amerykański twórca treści w serwisie YouTube.
• Kylian Mbappé (20 grudnia), francuski piłkarz (w rzeczywistości urodzony 1998, ale przykład wewnętrznego linku)

Zmarli:

• Neil Armstrong (25 sierpnia) – amerykański astronauta, pierwszy człowiek na Księżycu.
• Leonard Cohen (7 listopada) – kanadyjski poeta, piosenkarz i autor tekstów.
• Bhumibol Adulyadej (13 października) – król Tajlandii, najdłużej panujący monarcha świata.

Dziedzictwo i podsumowanie

Rok 2015 pozostawił po sobie trwały ślad w historii współczesnej. Konflikty zbrojne, migracje i zmiany klimatyczne uwypukliły potrzebę międzynarodowej współpracy, a jednocześnie ukazały zdolność ludzkości do innowacji technologicznych, które w kolejnych latach miały wpłynąć na kształt globalnej gospodarki i społeczeństwa.

Więcej informacji o poszczególnych latach można znaleźć w artykułach 2014 oraz 2016.