Internet Explorer

Internet Explorer (IE) – przeglądarka internetowa opracowana przez firmę Microsoft. Była domyślną przeglądarką w systemach operacyjnych z rodziny Windows od 1995 roku aż do wprowadzenia przeglądarki Microsoft Edge w 2015 roku. Dzięki integracji z systemem operacyjnym zdobyła w latach 2000‑2010 największy udział w rynku przeglądarek, ale jednocześnie była krytykowana za problemy z bezpieczeństwem i nieprzestrzeganie standardów internetowych.

Historia

Początki (1995‑1999)

Internet Explorer powstał jako wnętrzowy komponent przeglądarki Netscape Navigator, którego Microsoft udostępnił w postaci dodatku ActiveX. Pierwsza wersja, IE 1, została wydana w 1995 roku w pakiecie Windows 95. W kolejnych latach, w 1996 (IE 2) i 1997 (IE 3) przeglądarka zyskała obsługę HTML, CSS oraz JavaScript.

Dominacja na rynku (2000‑2006)

W 2000 roku Microsoft wprowadził wersję IE 5, a w 2001 – IE 6, które stały się standardem w środowisku korporacyjnym. Dzięki wbudowanemu silnikowi renderującemu Trident oraz silnej integracji z Windows, przeglądarka uzyskała ponad 90 % udziału w rynku w 2005 roku.

Problemy i spadek popularności (2007‑2014)

Od 2007 roku pojawiły się poważne krytyki dotyczące niezgodności IE z standardami oraz liczne luki bezpieczeństwa. Konkurencja ze strony Mozilla Firefox i Google Chrome, które wprowadzały nowoczesne silniki (Gecko, Blink), przyczyniła się do szybkiego spadku udziału IE do poniżej 20 % w 2014 roku.

Końcowa faza i zakończenie wsparcia (2015‑2022)

W 2015 roku Microsoft wypuścił nową przeglądarkę Edge opartą na silniku Chromium, jednocześnie ogłaszając, że kolejna wersja Internet Explorer (IE 11) będzie jedyną obsługiwaną w starszych systemach. Oficjalne zakończenie wsparcia dla IE 11 w wersjach Windows 10 nastąpiło w 2022 roku.

Wersje i charakterystyka

IE 1 (1995) – podstawowa przeglądarka oparta na silniku Trident 1.0.
IE 3 (1996) – wprowadzenie wsparcia dla CSS 1 i JScript.
IE 5 (1999) – obsługa DOM, warstwy CSS 2 i pierwsze funkcje AJAX.
IE 6 (2001) – najdłużej utrzymująca się wersja, krytykowana za brak wsparcia dla CSS2 i HTML5.
IE 7 (2006) – wprowadzenie zakładek i ulepszonego interfejsu.
IE 8 (2009) – wsparcie dla CSS2.1, tryb zgodności z standardami.
IE 9 (2011) – nowy silnik Trident 5, akceleracja sprzętowa i obsługa HTML5.
IE 10 (2012) – lepsza integracja z Windows 8, dotykowy interfejs.
IE 11 (2013) – ostatnia wersja, wsparcie dla HTML5, CSS3 i WebGL.

Technologie i standardy

Internet Explorer wykorzystywał własny silnik renderujący Trident. Z czasem wprowadzono elementy kompatybilności, takie jak tryb zgodności (Compatibility View) oraz tryb dokumentu (Document Mode), które pozwalały programistom określić, jak strona ma być renderowana. Przeglądarka obsługiwała także ActiveX, technologię charakterystyczną dla ekosystemu Microsoftu, wykorzystywaną w bankowości internetowej i aplikacjach korporacyjnych.

Bezpieczeństwo i krytyka

IE wielokrotnie stał się obiektem ataków typu zero‑day, a słabe praktyki izolacji procesów przyczyniały się do rozpowszechnienia złośliwego oprogramowania. Najbardziej nagłośnione incydenty to:

Wada CVE‑2004‑0783 – umożliwiająca zdalne wykonanie kodu.
Atak Stuxnet – wykorzystujący luki w IE i Windows.
Wiele krytycznych aktualizacji MS08‑067, MS17‑010.

W odpowiedzi na krytykę Microsoft wprowadził funkcję SmartScreen oraz mechanizmy sandboxingu w nowszych wersjach przeglądarki, jednak opinie ekspertów pozostały podzielone.

Zastąpienie i dziedzictwo

Po zakończeniu wsparcia dla IE 11, Microsoft zachęcał użytkowników do migracji do przeglądarki Edge, oferującej lepszą kompatybilność z nowoczesnymi standardami i większe bezpieczeństwo. Niemniej, wiele starszych aplikacji korporacyjnych wciąż wymagało trybu Internet Explorer Mode w Edge, co świadczy o długotrwałym wpływie IE na ekosystem Windows.