encyklopedia.space

Estonia

Estonia (pol. Estonia) – suwerenne państwo położone w północnej części Europy, nad Morzem Bałtyckim. Jest jednym z trzech krajów bałtyckich, obok Łotwy i Litwy. Graniczy z Rosją na wschodzie oraz z Finlandią na północnym zachodzie (przez Zatokę Fińską).

Geografia

Powierzchnia Estonii wynosi ok. 48 687 km². Kraj składa się z wybrzeża nizinnego, licznych wysp oraz licznych jezior i bagien. Największe wyspy to Saaremaa i Hiiumaa. Klimat jest typu morsko‑kontynentalnego, z chłodnymi zimami i łagodnymi latami.

Historia

Ludność zamieszkująca tereny dzisiejszej Estonii istnieje od czasów prehistorycznych. W XIII wieku obszar ten został włączony do Zakonu Krzyżackiego, a później stał się częścią Królestwa Szwecji (1658–1721).

Po wielkiej klęsce Szwecji w 1700 roku Estonia przeszła pod panowanie Imperium Rosyjskiego. W 1918 roku, w wyniku I wojny światowej i rewolucji rosyjskiej, Estonia ogłosiła niepodległość, której uznanie uzyskała w 1920 roku (Traktat Tartu).

W 1940 roku Związek Radziecki dokonał okupacji, a w 1941 roku teren został zajęty przez nazistowskie Niemcy. Po II wojnie światowej Estonia ponownie znalazła się w granicach Związku Radzieckiego i pozostała pod jego kontrolą aż do 1991 roku, kiedy to nastąpiła ponowna niepodległość.

Polityka

Estonia jest republiką parlamentarną. Najwyższym organem władzy ustawodawczej jest Rada Narodowa (Riigikogu) – jednoizbowy parlament liczący 101 członków, wybieranych w wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję.

Prezydent (funkcję pełni od 2016 roku Kersti Kaljulaid) pełni głównie rolę reprezentacyjną, natomiast premier kieruje rządem i polityką wewnętrzną.

Gospodarka

Estonia posiada wysoko rozwiniętą gospodarkę rynkową, opartą w dużej mierze na sektorze usług oraz technologii informatycznych. Kraj jest znany z innowacyjnych rozwiązań cyfrowych, takich jak e‑rezydencja (e‑rezydencja) i system e‑administracji.

W 2004 roku Estonia przystąpiła do Unii Europejskiej oraz do strefy euro w 2011 roku. Głównymi partnerami handlowymi są Finlandia, Szwecja, Niemcy oraz Rosja.

Kultura

Estonia ma bogatą tradycję folklorystyczną, z charakterystycznymi śpiewami chorałowymi i tradycyjnymi taniec. Narodowy instrument – kannel – jest ważnym elementem muzyki ludowej.

Językiem urzędowym jest estoński, zaliczany do grupy języków ugro‑finskich, spokrewniony z fińskim oraz węgierskim.

W 2009 roku Estonia została uznana przez UNESCO za Kraj Mistrzów Mowy ze względu na wysokie kompetencje cyfrowe społeczeństwa.

Stosunki międzynarodowe

Estonia jest członkiem licznych organizacji międzynarodowych, w tym NATO (od 2004 roku), Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rady Europy oraz Kongresu Państw Bałtyckich.

Demografia

Według spisu powszechnego z 2021 roku Estonia liczy ok. 1 331 796 mieszkańców. Największym miastem i jednocześnie stolicą jest Tallinn, zamieszkały przez ponad 430 000 osób.

Podstawowe informacje