who

who jest angielskim zaimkiem pytającym, używanym do odniesienia się do osób lub podmiotów ludzkich w pytaniach i zdaniach połączonych z czasownikami pomocniczymi. W języku polskim odpowiada mu zaimek kto.

Definicja i funkcje

Zaimka who używa się w następujących sytuacjach:

• Tworzenia pytań o osobę – Who are you?
• W zdaniach względnych – The man who called you is waiting.
• W konstrukcjach podmiotu lub dopełnienia – Who stole the cake?, I know who lives next door.

Etymologia

Angielski who wywodzi się ze staroangielskiego hwā, które ma korzenie w pra‑germańskim *hwas. Pokrewne formy występują w językach holenderskim (wie), niemieckim (wer) oraz w języku słowiańskim (kto).

Odmiana

Zaimka who nie odmienia się w języku angielskim, lecz pełni różne role w zależności od funkcji w zdaniu:

Funkcja	Przykład
Podmiot	Who is coming?
Dopełnienie	Whom did you see? (formalnie who w języku potocznym)
Zaimek względny	The person who helped me was kind.

W języku formalnym używa się formy whom jako dopełnienia, jednak w codziennej mowie najczęściej spotyka się jedynie who.

Użycie w zdaniach względnych

W konstrukcjach względnych who zastępuje podmiot lub dopełnienie odnoszące się do osoby:

• The teacher who taught me mathematics retired last year.
• The friends who invited us are from Sydney.

Różnice w porównaniu z innymi językami

W przeciwieństwie do języków słowiańskich, w których zaimki pytające odmieniają się przez przypadki (polski: kto, kogo, komu), angielski who jest nieodmienny. Zamiast tego gramatyka angielska wykorzystuje kolejność wyrazów i konstrukcje pomocnicze (do, does, did) do wyrażania czasu i trybu.

Przykładowe zdania

1. Who wrote this article? – Kto napisał ten artykuł?
2. Do you know who lives at number 5? – Czy wiesz, kto mieszka pod numerem 5?
3. The girl who won the competition is only ten years old. – Dziewczynka, która wygrała konkurs, ma zaledwie dziesięć lat.

Historia użycia w literaturze

W literaturze anglojęzycznej zaimek who odgrywał kluczową rolę w budowaniu dialogów i narracji. Przykłady można znaleźć już w dziełach Williama Shakespeare'a (Who’s there? – Hamlet) oraz w powieściach Charlesa Dickensa (Who killed Mr. Bumble? – Oliver Twist).

Powiązane pojęcia

• Zaimki pytające
• Język angielski
• Gramatyka angielska
• Whom
• Przymiotniki pytające

Bibliografia

Źródła wewnętrzne encyklopedii: Podstawy gramatyki angielskiej, Historia języka angielskiego.