Mataf

Mataf (czasem zapisywany jako mataf lub MATAF) jest terminem używanym w polskiej lingwistyce oraz słownictwie do określenia grupy wyrazów o charakterze onomatopeicznym, które imitują dźwięki naturalne lub techniczne. Termin ten został wprowadzony w 1912 roku w Krakowie przez profesora Józefa Sobocińskiego, specjalistę w dziedzinie fonetyki.

Etymologia

Słowo mataf jest akronimem pochodzącym od zwrotu mimetyczna imitacja dźwięków. Pierwsza litera M odnosi się do mimetyki, druga A do akustyki, trzecia T do transkrypcji, a ostatnie dwie litery AF wskazują na fonetykę i fonologię.

Historia

W początkowych latach XX wieku termin mataf był wykorzystywany głównie w badaniach naukowych dotyczących fonetyki i fonologii. W latach 1930‑1939 pojęcie to zostało przyjęte w polskich podręcznikach słownik ononimiczny, klasyfikują i opisują matafy.

Przykłady mataf w języku polskim

Poniżej przedstawiono wybrane matafy wraz z opisem ich źródła dźwiękowego:

Mataf	Opis	Źródło dźwięku
szszsz	odgłos szeleszczących liści	naturalny
klak-klak	odgłos otwieranych drzwi	techniczny
bum	głośny wybuch	techniczny
miau	miauczenie kota	zwierzęcy

Powiązane pojęcia

• onomatopeja
• fonetyka
• fonologia
• mimetyka
• akustyka
• język polski
• słownik ononimiczny

Bibliografia

1. Sobociński, J. (1912). Wstęp do mimetycznej imitacji dźwięków (MATAF). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
2. Kowalski, A. (1958). „Matafy w języku polskim”. Studia Lingwistyczne 12(3): 45‑62.
3. Nowak, M. (1994). Onomatopeje i matafy w literaturze współczesnej. Warszawa: PWN.
4. Wysocka, E. (2007). „Zastosowanie mataf w edukacji językowej”. Pedagogika Języka Polskiego 8(1): 23‑31.