Isaac Newton

Isaac Newton (ang. Sir Isaac Newton; urodzony 1643 w Woolsthorpe‑by‑Colsterworth, zmarły 1727 w Londynie) – brytyjski fizyk, matematyk, astronom, filozof przyrody i alchemik, jeden z najważniejszych twórców mechaniki klasycznej. Jego prace w dziedzinie matematyki i fizyki zapoczątkowały rewolucję naukową i wywarły ogromny wpływ na rozwój nowożytnej nauki.

Życiorys

Newton urodził się w rodzinie rolniczej 25 grudnia 1643. Jego ojciec, również noszący to imię, zmarł przed narodzinami dziecka. Woolsthorpe było wówczas jedną z najbiedniejszych wsi w Anglii, co nie przeszkodziło młodemu Newtonowi w wykazaniu się niezwykłymi zdolnościami.

W 1661 r. rozpoczął studia w Uniwersytecie Cambridge (Koine). Po przerwie związanej z pandemią dżumy (tzw. Wielka Czarna Pandemia) powrócił na studia, a w 1667 roku uzyskał stopień magistra.

W 1669 r. został profesorem matematyki w Uniwersytecie Cambridge, gdzie spędził resztę kariery akademickiej, obejmując także stanowiska w Royal Society i w Bank of England.

Działalność naukowa

Matematyka

Newton jest współtwórcą kalkulusa (równocześnie, lecz niezależnie, z Gottfried Wilhelm Leibnizem). Jego metoda różniczkowo‑całkowa, przedstawiona w „Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica”, pozwoliła na precyzyjny opis ruchu ciał niebieskich i ziemskich.

Fizyka

W „Principia” sformułował trzy podstawowe prawa ruchu oraz Prawo powszechnego ciążenia. Pozwoliło to nie tylko wyjaśnić ruch planet, ale także opracować teorię grawitacji, której podstawy stosuje się do dziś.

W 1666 r., w trakcie przerwy akademickiej spowodowanej epidemią dżumy, Newton dokonał przełomowego odkrycia w optyce – rozszczepienie światła białego na widmo kolorów przy użyciu pryzmatu. Wyniki te opublikował w dziele „Opticks”.

Alchemia i teologia

Newton poświęcał również dużo czasu badaniom w alchemii oraz piskom teologicznym. Jego rękopisy dotyczące tłumaczeń Biblii oraz eksperymentów chemicznych zostały ujawnione dopiero pośmiertnie i wskazują na szerokie spektrum zainteresowań.

Osiągnięcia i wyróżnienia

• Stworzenie podstaw kalkulusa (różniczki i całki).
• Formułowanie trzech praw ruchu i prawa powszechnego ciążenia.
• Rozwój optyki – teoria barw.
• Wynalezienie teleskopu zwierciadlanego (teleskopu Newtona).
• Uhonorowanie w postaci tytułu szlacheckiego (Baronet) w 1705 roku.
• Prezes Royal Society w latach 1703–1727.

Dziedzictwo

Newton jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych naukowców w historii. Jego prace wyznaczyły kierunek rozwoju fizyki i matematyki na kolejne stulecia. W XIX i XX w. jego idee były rozwijane w teorii relatywizmu i mechaniki kwantowej, które uzupełniały i rozszerzały klasyczne spojrzenie.

Współczesne instytucje naukowe, od Instytutu Newtona po liczne uczelnie i stacje badawcze, noszą jego imię. W kulturze popularnej Newton stał się synonimem geniuszu i nieustannego dążenia do poznania przyrody.

Bibliografia

Do najważniejszych prac Newtona należą:

• „Philosophiae Naturalis Principia Mathematica” (1687)
• „Opticks” (1704)
• „Method of Fluxions” (niepublikowane za życia)
• W licznych listach i notatkach zachowanych w British Library.