ISO 20345 – Norma dotycząca obuwia ochronnego

ISO 20345 to międzynarodowa norma opracowana przez ISO (Międzynarodową Organizację Normalizacyjną) określająca wymagania i metody badania obuwia ochronnego przeznaczonego do pracy w warunkach podwyższonego ryzyka. Norma została opublikowana po raz pierwszy w 2004 roku i od tego czasu jest regularnie aktualizowana, aby uwzględniać nowe technologie oraz zmieniające się wymagania bezpieczeństwa w miejscu pracy.

Zakres i zastosowanie

ISO 20345 definiuje wymagania dotyczące:

• wytrzymałości mechanicznej podeszwy i cholewki,
• ochrony przeciwprzebiciu,
• odporności na poślizg,
• odporności na energię cieplną oraz ognioodporności,
• odporności chemicznej i elektrycznej,
• komfortu i ergonomii noszenia,
• oznaczenia i znakowania zgodnego z znakowaniem CE.

Norma ma zastosowanie w różnych sektorach przemysłu, w tym w budownictwie, przemyśle ciężkim, rolnictwie, logistyce oraz w służbach ratunkowych.

Klasyfikacja i oznaczenia

Obuwie spełniające wymagania ISO 20345 musi posiadać oznaczenie „S”, co wskazuje, że spełnia podstawowe kryteria bezpieczeństwa. Dodatkowe litery i cyfry określają dodatkowe właściwości:

• S1 – podstawowa ochrona antyprzebiciowa, odporność na oleje i rozpuszczalniki, zamknięta konstrukcja.
• S1P – S1 + ochrona przeciwprzebiciowa (p‑przebicie).
• S2 – S1 + odporność na wodę i wilgoć.
• S3 – S1 + p‑przebicie i antypoślizgowość (test EN 388).
• SB – obuwie z podwyższonym wskaźnikiem odporności na uderzenia (do 200 J).
• SC – podwyższona odporność na ściskanie (do 150 kN).
• SD – zwiększona odporność na temperaturę (od – 15 °C do + 200 °C).

Powiązane normy

ISO 20345 współpracuje z innymi normami, które uzupełniają jej zakres:

• EN 388 – testy odporności na ściskanie, przebicie, otarcie i poślizg.
• EN 407 – badania odporności na temperaturę i płomienie.
• ISO 20347 – norma dotycząca obuwia roboczego (bezpieczeństwa wrażliwego, ale niekoniecznie ochronnego).
• ANSI/ASTM F2413 – amerykański odpowiednik normy ISO, stosowany w USA.

Proces certyfikacji

Aby produkt mógł być oznaczony jako spełniający ISO 20345, musi przejść serię testów w akredytowanym laboratorium. Po pozytywnym wyniku testów producent otrzymuje certyfikat, który upoważnia do umieszczenia oznaczenia S oraz odpowiednich dodatkowych liter na cholewce obuwia. Certyfikat jest zazwyczaj ważny przez pięć lat, po czym wymagana jest ponowna weryfikacja.

Znaczenie w praktyce

Stosowanie obuwia zgodnego z ISO 20345 przyczynia się do zmniejszenia liczby wypadków przy pracy spowodowanych:

• urazami mechanicznymi (np. przebicie przez ostre przedmioty),
• poślizgnięciami i upadkami,
• odpowiedzią na ekstremalne temperatury,
• kontaktami chemicznymi i elektrycznymi.

Pracodawcy w wielu krajach wprowadzili obowiązek używania obuwia spełniającego ISO 20345 jako elementu BHP (Bezpieczeństwo i Higiena Pracy).

Historia i rozwój

Norma ISO 20345 wywodzi się z europejskich standardów EN 388 i EN 407, które zostały zintegrowane i zharmonizowane na poziomie międzynarodowym. Pierwsza wersja ISO 20345 została przyjęta w 2004 roku, a najnowsze korekty wprowadzone w 2022 roku uwzględniają m.in. nowe materiały kompozytowe oraz dodatkowe testy wpływu czynników biologicznych.

Przykłady zastosowań

Obuwie spełniające ISO 20345 jest powszechnie wykorzystywane w:

• budownictwie – ochrona przed uderzeniami i przebiciem podczas prac na wysokościach;
• przemysłach ciężkich – w strefach z małą lub zerową tolerancją na poślizg;
• prowadzeniu prac logistycznych – w magazynach z dużą ilością palet i podłóg wykonanych z: betonu, drewna lub tworzyw sztucznych;
• pracy w laboratoriach chemicznych – opcja S1P zapewnia dodatkową ochronę przed skaleczeniami.

Podsumowanie

ISO 20345 jest kluczowym elementem globalnego systemu norm bezpieczeństwa, zapewniając jednolite wymogi jakości i ochrony dla obuwia ochronnego. Dzięki swojej kompleksowości i kompatybilności z innymi normami (takimi jak EN 388, EN 407 czy ANSI/ASTM F2413), norma przyczynia się do podnoszenia standardów BHP na całym świecie.

Źródła: dokumentacja ISO, publikacje branżowe, wytyczne BHP oraz katalogi producentów obuwia ochronnego.