Hammurabi
Hammurabi (ok. 1792 p.n.e. – ok. 1750 p.n.e.) był szóstym królem dynastii babilońskiej, rządzącym w okresie Starożytnego Bliskiego Wschodu. Jego najważniejszym osiągnięciem jest Kodeks Hammurabiego – jeden z najstarszych zachowanych zbiorów praw.
Życiorys
Hammurabi urodził się w mieście Babilon, będąc synem króla Sargona II. W młodości odbywał edukację w tradycji sumerów, ucząc się administracji, prawa i sztuki wojennej.
Panowanie
Po śmierci ojca w 1770 p.n.e. Hammurabi objął tron i rozpoczął serię reform politycznych oraz militarne podboje, które przekształciły Babilon w regionalne mocarstwo.
- Reformy administracyjne – wprowadził jednolitą strukturę podatkową oraz system urzędników nadzorujących poszczególne prowincje.
- Rozbudowa miasta – rozbudował mury obronne Babilonu, zainicjował budowę kanałów irygacyjnych, co zwiększyło wydajność rolnictwa.
- Polityka zagraniczna – dzięki kampaniom militarnym podbił Kassytów, Elam oraz miasta-państwa w dolinie Eufratu.
Kodeks Hammurabiego
Najbardziej znany jest Kodeks Hammurabiego, wypisany na steli z czarnego bazaltu i zawierający 282 przepisy prawne. Kodeks obejmuje zagadnienia:
- Prawo rodzinne – małżeństwo, rozwód, dziedziczenie.
- Prawo własności – podziały ziemi, właśność niewolników.
- Prawo karne – kary za kradzież, oszustwo, przemoc (zasada „oko za oko”).
- Prawo handlowe – regulacje dotyczące kupców, wymiany towarów i kredytów.
Kodeks rozpoczyna się formułą: „Ja, Hammurabi, król Babilonu, syn Sargona, przyjąłem od bogów tę odpowiedzialność, aby przywrócić sprawiedliwość”.
Polityka zagraniczna i ekspansja
Podczas swojego panowania Hammurabi podjął kilka kluczowych kampanii:
- Wojna z Elamem (ok. 1765 p.n.e.) – osłabił wpływy elamskie w południowej Mezopotamii.
- Podbój miasta Larsa – przyczynił się do jednoczenia regionu pod jedną władzą.
- Sojusze z miastami Isin i Uruk – zapewniły stabilność granic i handlu.
Dziedzictwo i znaczenie
Hammurabi pozostawił po sobie silne państwo, którego struktura administracyjna i prawna wywarła wpływ na kolejne cywilizacje Bliskiego Wschodu, w tym na Asyrię i Persję. Jego kodeks jest źródłem dla współczesnych studiów nad prawem starożytnym i historią prawa.