FSF – Free Software Foundation

Free Software Foundation (pol. Fundacja Wolnego Oprogramowania) jest międzynarodową organizacją non‑profit, której celem jest promowanie i obrona wolnego oprogramowania oraz zapewnianie wsparcia dla projektów rozwijanych w duchu swobodnego dostępu do kodu źródłowego.

Historia

Fundacja została założona w 1998 roku w Bostonie przez Richarda Stallmana, jednego z twórców projektu GNU. Początkowo FSF była jedynie wydawnictwem, które wspierało rozwój systemu GNU, ale szybko stała się centralnym węzłem społeczności wolnego oprogramowania.

Misja i cele

Podstawową misją FSF jest zapewnienie wszystkich czterech wolności, które definiują wolne oprogramowanie:

1. Wolność uruchamiania programu w dowolnym celu.
2. Wolność studiowania i modyfikowania kodu źródłowego.
3. Wolność rozpowszechniania zmodyfikowanych wersji.
4. Wolność ponownego rozpowszechniania oryginalnych wersji.

Fundacja koncentruje się również na edukacji publicznej, lobbingu prawnym oraz rozwijaniu i utrzymywaniu licencji typu copyleft, w tym najważniejszej GNU GPL.

Działalność

FSF prowadzi szereg projektów i inicjatyw:

• GNU Operating System – kompletna, w pełni wolna alternatywa dla systemów operacyjnych.
• Licencje GNU – w tym GPL, LGPL i AGPL.
• Campaigns – kampanie takie jak "Defective Drivers" czy "Upgrade Freedom" mające na celu ochronę praw użytkowników.
• École de programmation – warsztaty i kursy programistyczne.

Licencje i prawo

Jednym z najważniejszych wkładów FSF jest stworzenie i utrzymanie serii licencji copyleft. Najbardziej znana z nich, GNU General Public License, jest używana w tysiącach projektów, w tym w systemie operacyjnym Linux.

Kontrowersje i krytyka

FSF nie jest wolna od krytyki. Niektórzy programiści i organizacje uważają, że podejście fundacji do licencjonowania jest zbyt restrykcyjne i ogranicza komercyjne wykorzystanie oprogramowania. W 2009 roku doszło do publicznego sporu pomiędzy FSF a fundacją Open Source Initiative (OSI) dotyczącego rozróżnienia pomiędzy „wolnym oprogramowaniem” a „oprogramowaniem open source”.

Struktura organizacyjna

FSF jest zarządzana przez zarząd, w którego skład wchodzą m.in. Richard Stallman (prezes do 2019 roku) oraz liczni członkowie wspierający. Fundacja utrzymuje także elektroniczne zbiórki i przyjmuje darowizny od osób prywatnych i instytucji.

Powiązane organizacje

Współpracując z innymi podmiotami, FSF ma bliskie relacje z:

• LibreOffice – wolnym pakietem biurowym.
• Debian – dystrybucją systemu operacyjnego Linux skoncentrowaną na wolnym oprogramowaniu.
• Free Software Foundation Europe – europejskim oddziałem fundacji.

Wpływ i znaczenie

Do dziś FSF pozostaje jedną z kluczowych instytucji kształtujących świat wolnego oprogramowania. Poprzez swoje licencje, kampanie i edukację, fundacja przyczyniła się do rozwoju nie tylko technicznego, ale także prawnego i etycznego aspektu tworzenia oprogramowania dostępnego dla wszystkich.

Więcej informacji na temat poszczególnych projektów i inicjatyw można znaleźć w odpowiednich artykułach, takich jak GNU, GNU GPL, Open source czy Richard Stallman.