1970

Rok 1970 to rok o dużym znaczeniu w historii współczesnej. Był to rok intensywnych przemian politycznych, gospodarczych, kulturalnych oraz naukowych, które wywarły wpływ na dalszy bieg wydarzeń w kolejnych dekadach.

Polityka i stosunki międzynarodowe

W Stanach Zjednoczonych Richard Nixon objął prezydencję po Hubertcie Humphreyu. W ramach tzw. polityki odwilży Nixon rozpoczął dialog z Chińską Republiką Ludową, co doprowadziło do pierwszej wizyty dyplomatycznej przedstawiciela USA w Pekinie w 1972 roku.

W Wojnie w Wietnamie w 1970 roku doszło do eskalacji działań wojskowych, w tym operacji Operation Bʜut (znanej także jako island hopping), a także do protestów antywojennych w wielu miastach USA i Europy.

W Europie ważnym wydarzeniem był wzrost napięć w ramach Zimnej Wojny. W maju doszło do zamachu stanu w Chile, kiedy generał Augusto Pinochet przejął władzę, obalając demokratycznie wybranego prezydenta Salvadora Allende.

W Polsce, w okresie PRL, nadano pierwsze uprawnienia Solidarności (formalnie założona później, w 1980 r.), a w społeczeństwie pojawiły się pierwsze otwarte protesty przeciwko zwiększającej się inflacji i brakowi towarów.

Gospodarka

W 1970 r. światowa gospodarka zmagała się z rosnącymi cenami ropy naftowej, co przyczyniło się do wystąpienia pierwszej poważnej kryzysowej fali inflacyjnej po drugiej wojnie światowej. Krajom OPEC udało się podnieść cenę baryłki ropy, a poszczególne państwa – zwłaszcza te posiadające duże zapasy – odczuły spadek bilansu handlowego.

W Polsce przyjęto tzw. czerwiec 1970, czyli falę strajków robotniczych na wybrzeżu, które zakończyły się brutalnym tłumieniem i zmianą przywództwa w partii – Wojciech Wojtasik zastąpił Edwarda Gierwicza na stanowisku I sekretarza KC PZPR.

Kultura i sztuka

• W muzyce rozwinął się gatunek rocka progresywnego. Wydano album Led Zeppelin IV, a zespół Pink Floyd wydał „Atom Heart Mother”.
• W kinie premierę miał film „Patton” (reżyseria Franklin J. Davis), który zdobył Oscara za najlepszy film.
• W literaturze polskiej pojawiły się ważne dzieła, m.in. „Przemysł” Bolesława Leśmiana, a w Japonii wydano powieść „Kafka nad morzem” autorstwa Harukiego Murakami.

Nauka i technika

W dziedzinie kosmosu najważniejszym wydarzeniem było nieudane lądowanie misji Apollo 13. Załoga, po awarii systemu zasilania, uniknęła katastrofy i bezpiecznie powróciła na Ziemię.

W 1970 r. w Szwecji wprowadzono pierwsze samochody w pełni hybrydowe, co zapoczątkowało rozwój technologii przyjaznych dla środowiska.

Sport

Na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku (1970) po raz pierwszy w historii wprowadzono dyscyplinę jeździectwo w formacie indywidualnym. W piłce nożnej Brazylia zdobyła tytuł mistrza świata po wygranej w finale z Włochami.

Urodzeni

• 3 stycznia – Alexandra Burke, piosenkarka (Anglia).
• 14 lutego – Bradley Willy, aktor (USA).
• 22 kwietnia – Javier Zhao, piłkarz (Hiszpania).
• 5 sierpnia – Krzysztof Kurcz, reżyser (Polska).

Zmarli

• 28 stycznia – John Rogers, amerykański polityk.
• 5 lutego – Tomasz Karol, polski poet.
• 30 kwietnia – Jenny Jones, brytyjska aktorka.
• 23 grudnia – Mitsuo Suzuki, japoński wynalazca.

Dziedzictwo i znaczenie roku 1970

Rok 1970 jest postrzegany jako punkt zwrotny w wielu dziedzinach: polityka międzynarodowa uległa przesunięciu w kierunku dialogu i otwarcia, a jednocześnie nasiliły się konflikty, które będą definiowały kolejne dekady. Kultura popularna, muzyka i film odnosiły się do realiów społecznych, a osiągnięcia naukowe, zwłaszcza w kosmosie, inspirowały kolejne pokolenia.

W kolejnych latach (np. w 1971 roku i w 1969 roku) zauważalne były dalsze trendy wyłonione w roku 1970, co czyni go ważnym kamieniem milowym w historii współczesnej.